Dag 13: Zuigmonster versus slobberslang

‘Alice voor oppervlakte, communicatiecheck.’ Op deze manier begin ik mijn duik, nadat ik in het water ben gesprongen, en aan de afdaallijn hang. Zo kan even gekeken worden of er contact is met de duikploegleider aan boord en of er veilig afgedaald kan worden.  Het is een mooi moment om me even voor te stellen. Ik ben Alice Overmeer, maritiem archeoloog en onderwaterarcheoloog. Tussen 1996 en 2006 heb ik gewerkt in het archeologische duikteam van de RCE, eerst als student, en later als vaste medewerker. Inmiddels doe ik een promotie-onderzoek naar laat-middeleeuwse schepen, en heb ik een eigen bedrijf in advies en onderzoek op maritiem-archeologisch gebied. Als PhD-student duik ik deze week weer eens mee met de Fieldschool 2014. Vandaag, op 9 juli 2014, waren de weergoden ons niet goed gezind. Boven water was het net zo nat als onder water, en met een windkrachtje 6 erbij waaiden de duikers als vanzelf het water in. Het wrak OVM8 is nu grotendeels opgeschoond door de airlift. De vrijgekomen constructie is ook al voor het grootste gedeelte getekend en gemeten. Al vraag je je soms af wat het nut van dat zwoegen met duimstok en schrijfleitje onderwater is, als je de haarscherpe beelden ziet die de kleine gopro-cameraatjes maken. Gelukkig dat die nog niet kunnen interpreteren!

Slobberslang van de airlift anno 2014, met handgreep en regelbare schuif.
Slobberslang van de airlift anno 2014, met handgreep en regelbare schuif.

We hebben vandaag wat foto’s bekeken die eind jaren ’80 zijn gemaakt van het duikonderzoek door de AAO (Afdeling Archeologie Onderwater van het ministerie van WVC). Opvallend is dat het wrakje er toen ongeveer hetzelfde uitzag. Het omgeklapte deel van het vlak, in het noordwesten, was destijds ook al omgeklapt. Het zaathout, dat er afgebrokkeld uitziet in het noorden, was toen ook niet echt veel langer en in het zuiden was ook niet veel meer over van de voorsteven. Wel is een duidelijk verschil te zien in de aantasting van de Teredo navalis, de paalworm. In de jaren ’80 zag het oppervlakte van het scheepshout er nog hard en strak uit, nu zijn zeker de hoger gelegen delen afgebrokkeld en aangetast. Of er nog steeds levende paalworm op het wrak zit, wordt nu onderzocht. De oude foto’s laten ook zien dat we niet veel hoeven te verwachten van de vondstlaag. Eind jaren ’80 is het wrak opgegraven met behulp van een zuigmonster, een airlift met een diameter van 24 cm! Dat is weer eens wat anders dan de 12 cm-airlifts die wij nu gebruiken, waar ook nog een kleiner, flexibel en regelbaar voorloopstuk  aanzit, die de slobberslang wordt genoemd. Hiermee kan je zelf bepalen of je heel voorzichtig zand weghaalt, of heel veel in een keer. Zo lijkt het airliften op het stofzuigen van je eigen huis, maar dan is het hier net wat stoffiger. Het is een perfecte manier voor de studenten om kennis te maken met airliften. Op een veilige manier leren ze hoe je sediment uit een wrak kunt verwijderen, zonder daarbij een eventuele vondstlaag te verstoren. Maar daar hoeven we ons hier geen zorgen meer over te maken, die heeft het zuigmonster al voor ons opgeslobberd.  Auteur: Alice Overmeer

Over Maritiem Programma

Het Maritiem Programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed houdt zich bezig met het onderzoek naar scheepswrakken, bruggen, havens en andere maritieme landschappen. Het doel is om kennis, onderzoek, beleid, samenwerking en educatie op het gebied van maritiem erfgoed in Nederland een stevige basis te geven. Het programma loopt van 2012 tot en met 2015.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s