Onvoorspelbaar weer, maar de archeologen werken door: updates vanaf Christmas eiland

Read this blog in English

Wat hebben we de afgelopen week zoal uitgevoerd?

29-02-2016 – Vandaag moesten we aan land blijven vanwege de stortregens hier op het eiland. Niet dat een flinke regenbui ons maritiem archeologen kan tegenhouden, maar omdat we elektronische apparatuur gebruiken en de cabine van ons schip niet helemaal waterdicht is, hebben we ervoor gekozen om het zekere voor het onzekere te nemen en onze instrumenten te sparen. We wilden deze dag aan land goed benutten, dus werd het team in groepjes verdeeld om verschillende taken uit te voeren. Zo hebben we de magnetometergegevens verwerkt die we de afgelopen dagen hadden verzameld. Aanvankelijk werden de magnetometergegevens geanalyseerd en vervolgens gecorreleerd aan de verwachte locatie van het scheepswrak de Eidsvold. We waren erg blij dat we nu de exacte locatie van het wrak hebben weten te bepalen.

Lees hier meer over het team

Ook werd er gewerkt aan de vertaling van Nederlands archiefmateriaal, werden er voorbereidingen getroffen voor de geplande fotogrammetrie op de Emden-locatie (als het weer het toelaat) en werd er apparatuur gekalibreerd voor de corrosiepotentiaalmetingen die morgen worden uitgevoerd. En de groep verslond enorme hoeveelheden instantnoedels en blikjes tonijn!

Photo 1Robert de Hoop en Graeme Henderson werken aan de vertaling van Nederlands archiefmateriaal.

Photo 2Shinatria bezig met het kalibreren van apparatuur voorafgaand aan een corrosieonderzoek naar twee lokale scheepswrakken.

Driedimensionale fotogrammetrie

Dankzij recente technologische ontwikkelingen is fotogrammetrie uitgegroeid tot een gemakkelijke en doeltreffende manier om 3D-modellen te maken. Dit is tegenwoordig dan ook een veel gebruikte praktijk bij de meeste archeologische opgravingen, zowel op het vasteland als onder water. De teamleden beseffen dat fotogrammetrie eigenlijk onmisbaar is bij archeologisch onderzoek en het interpreteren van informatie. Ze hebben dan ook hard geoefend op het verzamelen van afbeeldingen en het verwerken van die afbeeldingen tot 3D-modellen. Dit betekent dat ze tijdens veldwerk de informatie over locaties sneller vast kunnen leggen in de korte tijd die daarvoor beschikbaar is.

Bijgevoegd zie je wat plaatjes van een Prahu Cadik die bij Flying Fish Cove lag en een anker dat we bij een lokale kroeg zagen staan. Zoals je ziet, heeft het anker een harpsluiting (voor een ketting) in plaats van een ring (voor henneptouw). Dit was naar verluidt gebruikelijk na de uitvinding van de stoomhamer in de jaren 1830. Het anker dateert waarschijnlijk uit de periode 1840-1880 en is uitgevoerd in een ontwerp dat typisch is voor de Admiraliteit.

Photo 3Het 3D-model van een Prahu Cadik die bij Flying Fish Cove lag.

Photo 43D-model van een anker dat bij de lokale kroeg werd aangetroffen.

We proberen nu 3D-modellen te maken met behulp van GoPro-opnames van de expeditie van vorig jaar.

01-03-2016 – Vandaag was het alweer aan het regenen, maar we besloten toch het water op te gaan. We hebben de gehele westkant van het eiland gekarteerd en wat leemtes aan de zuidkant ingevuld. Als het goed is, is alles nu in kaart gebracht! Als de weersomstandigheden verbeteren, kunnen we binnenkort hopelijk gaan duiken om de afwijkingen in onze metingen te controleren. Morgenvroeg gaan we verder met het verwerken van de verzamelde gegevens en morgenmiddag – als het weer meezit – gaan we duiken naar de Nissei Maru en de Eidsvold om de corrosie van deze wrakken te meten. Dit zal ons een indicatie geven van het degradatie- en corrosieproces rond het eiland.

Photo 5Zoals Azmi Yon zei: ‘Het lijkt wel een tropische Baltische Zee.’

Photo 6Iedereen hard aan het werk tijdens het magnetometeronderzoek.

Scheepswrakken rond het eiland

In onze vorige blogs hadden we het al over andere scheepswrakken rond Christmaseiland. Naast het zoeken naar de Fortuyn kent dit project nog andere doelen, zoals het opleiden van studenten en het in kaart brengen van de zeebodem rond het eiland. Toen we bezig waren met ons magnetometeronderzoek en historisch onderzoek, kwamen we nog andere, zeer interessante locaties van gezonken schepen tegen. De komende dagen gaan we duiken naar onderstaande twee (niet-Nederlandse) wrakken, de Eidsvold en de Nissei Maru; tijdens deze duiken gaan we metingen doen om te bepalen hoe snel metalen wrakken corroderen.

Eidsvold

Op 21 januari 1942 was het Noorse schip Eidsvold fosfaat aan het laden in Flying Fish Cove op Christmaseiland, toen het werd getroffen door een torpedo van de Japanse onderzeeboot I-159. Het schip brak in tweeën en werd verlaten door de 31 bemanningsleden. Het vaartuig raakte op drift en zonk uiteindelijk voor de kust bij West White Beach. Op 6 februari werd de bemanning uiteindelijk gered door de HMS Durban. Ze kwamen op 20 februari aan in Batavia. Op dat moment was de aanval van Japan op Nederlands-Indië al begonnen. Nederlands-Indië zou op 9 maart van dat jaar capituleren.

Photo 4

De Eidsvold raakte in brand na een aanval en is afgebeeld op een postzegel van Christmaseiland.

De locatie van het wrak is bekend en het team heeft dit wrak gebruikt om de magnetometer te testen. Door de magnetometer mee te nemen naar een bekende locatie van een scheepswrak kunnen we het instrument kalibreren. Tegelijkertijd kunnen we ijzerhoudend materiaal van een onbekend scheepswrak mee naar boven nemen. Ook worden we op deze manier steeds beter in het verzamelen en interpreteren van gegevens in het veld, waardoor we veel flexibeler zijn als we op de boot werken. De magnetische handtekening is duidelijk te zien en het systeem werkt enorm goed. Later deze week gaan we ook de corrosie van dit wrak meten met behulp van apparatuur waarmee het corrosiepotentiaal kan worden bepaald.

Photo 5Het resultaat van het meenemen van de magnetometer naar de Eidsvold.

Nissei Maru

Photo 6

Flying Fish Cove in 1929 vanaf de top van de klif. De pier is op de foto langer dan tegenwoordig: tijdens het duiken hebben we niet alleen de Nissei Maru gevonden, maar ook veel afgebroken delen van de oude pier.

Dezelfde corrosiemetingen zullen ook worden uitgevoerd op de Nissei Maru. Dit 338 ton zware Japanse vrachtschip lag op 17 november 1942 aangemeerd bij de pier, toen het werd getorpedeerd door – naar werd beweerd – de Amerikaanse onderzeeboot Searaven (SS-196). Het eiland was destijds bezet door de Japanse strijdkrachten. Het zinken van de Nissei Maru betekende het einde van Japanse pogingen om fosfaat te exporteren vanaf het eiland. Tijdens de aanval raakte ook de pier beschadigd; een storm in 1951 zorgde voor nog meer schade aan de aanlegplaats en deze werd kort daarna dan ook volledig verwoest.

Robert de Hoop

Over Maritiem Programma

Het Maritiem Programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed houdt zich bezig met het onderzoek naar scheepswrakken, bruggen, havens en andere maritieme landschappen. Het doel is om kennis, onderzoek, beleid, samenwerking en educatie op het gebied van maritiem erfgoed in Nederland een stevige basis te geven. Het programma loopt van 2012 tot en met 2015.

Een gedachte over “Onvoorspelbaar weer, maar de archeologen werken door: updates vanaf Christmas eiland

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s