Remote sensing & de Big Blue

Read this blog in English!

Remote sensing

Een cruciaal element van het project is het zogeheten ‘remote sensing’. Ons doel is om gegevens te verzamelen, verwerken, analyseren en interpreteren en vervolgens te gaan duiken op specifieke locaties.

De gegevens hebben we op zee verzameld met behulp van een magnetometer. Dit instrument meet verstoringen in het aardmagnetisch veld als gevolg van de aanwezigheid van ijzer (of ijzerhoudend materiaal) op of onder de zeebodem. De magnetometer hangt aan een kabel achter de boot in het water. Via deze kabel worden er metingen omhoog gestuurd naar een tablet, waarna de gegevens worden vastgelegd en de positie wordt bepaald (met een GPS).

Photo 1

Foto 1: De resultaten van magnetische testen boven een bekend scheepswrak, de Eidsvold, op Christmas Island. De afbeelding links toont duidelijke verstoringen in het aardmagnetisch veld die worden veroorzaakt door de aanwezigheid van het wrak. De drie lijnen geven het traject aan dat de boot heeft gevaren. De afbeelding rechts toont een profiel van een vaarlijn (ook wel lodingslag of ‘transect’ genoemd) die door de waarneming loopt en de kenmerkende ‘dipool’.

De tablet helpt de schipper ook om precies langs de vooraf bepaalde lijnen te varen, de zogeheten lodingslagen of transecten. Deze lijnen zijn zorgvuldig bewerkt in cartografische software, zodat ze recht zijn en parallel lopen. De nauwe afstand tussen de lijnen is nodig om alles goed in kaart te kunnen brengen.

Als de gegevens eenmaal aan land zijn, worden ze bekeken met speciale software die op onze laptops is geïnstalleerd. Tijdens deze fase kunnen ook het aardmagnetisch veld en eventuele ontdekte verstoringen worden weergegeven. De volgende stap is het interpreteren van de gegevens.

Photo 2

Foto 2: Een magnetische anomalie (afwijking) die ontdekt is tijdens het uitwerken van de gegevens die met ‘remote sensing’ zijn verzameld. De afwijking is duidelijk te zien aan de vage contourlijnen naast de dieptelijnen. Deze anomalie bedraagt ongeveer 85 bij 160 meter.

Er wordt een lijst met potentiële locaties opgesteld en de meest veelbelovende plekken worden nader geanalyseerd. Dankzij cartografische software kunnen de duikers op zeer precieze locaties worden ingezet. Er worden cirkelvormen gemaakt en in de cartografische software gezet. Zo krijgen we een zeer nauwkeurige indicatie van de dieptes en dat is cruciaal bij het plannen van de duiken; in dit geval wordt er in een cirkelpatroon gedoken (vandaar de cirkelvormen).

Deze positiegegevens worden vervolgens ingevoerd op de tablet, zodat de schipper de boot heel precies naar elke doellocatie kan navigeren.

Photo 3

Foto 3: Cartografische en andere speciale software waarmee magnetische isometrische lijnen (zwart) en magnetische afwijkingen (blauw en geel) kunnen worden samengevoegd met bathymetrische contourlijnen (wit) en geplande duiken die worden uitgevoerd in cirkelpatroon (rood).

Dankzij dit volledige overzicht, uitgewerkt door Alex Moss en James Parkinson, is het team in staat te reageren op informatie die in het veld is verzameld – een soort ‘reflexieve methodiek’.

Een-na-laatste dag duiken op Christmas Island

‘Drijfnat’ is de beste manier om te beschrijven hoe we ons voelen na de afgelopen paar dagen. Zowel tijdens het duiken als op de boot waren we telkens kletsnat. Soms regende het zo enorm hard dat je je droger voelde in het water dan erbuiten! Helaas is onze tijd op Christmas Island bijna voorbij en hebben we nog geen archeologisch materiaal ontdekt dat ons dichter bij de Fortuyn zou kunnen brengen. We hebben geen tijd meer, hoewel we nog niet alle magnetische afwijkingen al duikend hebben kunnen verkennen. We blijven hoop houden …

DCIM100GOPROGOPR3506.Foto 4: Hier zie je mij omlaag gaan langs de afdaallijn.

DCIM100GOPROGOPR3534.

Foto 5: Alex Moss bezig met een duik in cirkelpatroon tot op 30 meter diepte. De andere duiker houdt de lijn op 15 meter en zorgt ervoor dat de lijn niet vast komt te zitten.

Vandaag hebben we voor de westkust gedoken. Omdat de zee erg rustig was, konden we al zwemmend metingen uitvoeren; zo zijn we van Egeria Point noordwaarts richting Winifred Beach gegaan. Hoe moeilijk het is om een locatie te vinden binnen het 30 meter dieptebereik dat wij als duikers hebben, werd overduidelijk tijdens deze meetklus: meerdere malen kwamen we een steile afgrond naar veel grotere dieptes tegen, terwijl we ons op een afstand van niet meer dan 50 meter buiten de kust bevonden. Dat is wel een heel klein continentaal plat waar een scheepswrak (of delen ervan) op zou kunnen blijven liggen!

DCIM100GOPRO

Foto 6: Graeme en Shinatria na hun in een cirkelpatroon uitgevoerde duik.

DCIM100GOPROGOPR3654.

Foto 7: Het scheepswrak de MV Eidsvold is een prachtige duikplek!

Onze volgende blog is de laatste blog vanaf Christmas Island, voordat we doorreizen naar Cocos Keeling. Blijf ons volgen!

 

Over Maritiem Programma

Het Maritiem Programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed houdt zich bezig met het onderzoek naar scheepswrakken, bruggen, havens en andere maritieme landschappen. Het doel is om kennis, onderzoek, beleid, samenwerking en educatie op het gebied van maritiem erfgoed in Nederland een stevige basis te geven. Het programma loopt van 2012 tot en met 2015.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s