De SMS Emden

Read this blog in English!

Op dinsdag verlieten we Christmas Island en gingen we naar de Cocos-Keeling Islands, een groep van 27 koraaleilanden in de Indische Oceaan zo’n 2.700 km ten noordwesten van Perth. De hoofdeilanden vormen een atol met een typische hoefijzervorm dat omringd is door een koraalrif. Elk eiland heeft ruwe koraalstranden richting de open zee en zandstranden aan de lagunekant. De eilanden zijn laag en de meeste zijn dicht begroeid met kokospalmen. Wild op de eilanden bestaat voornamelijk uit zeevogels. Net als op Christmas Island komen hier op alle eilanden veel landkrabben voor en het rif rond de eilanden herbergt allerlei koralen, vissen en andere mariene organismen.

Weer aan het meten!

Zodra het team alles had uitgepakt en zich geïnstalleerd had in ‘The Castle’ gingen we opnieuw metingen uitvoeren met de magnetometer. Daarna snorkelden we naar het wrak van de Phaeton. De Phaeton werd in 1868 gebouwd in de Engelse stad Sunderland; het was een zogeheten composietschip (gemaakt van houten planken die op een stalen frame worden bevestigd) met een lengte van 46 meter. In 1889 leidde de Phaeton schipbreuk bij Cocos, terwijl het een lading kopra van Cocos Island terug naar Europa vervoerde. Op 25 september ontdekte men rond half vijf ‘s ochtends dat de Phaeton in brand stond. De brandbluspomp bevond zich in het gedeelte waar de brand woedde en kon niet op een veilige manier worden bereikt, met als gevolg dat het schip niet gered kon worden. Om te voorkomen dat de toegang tot de lagune werd geblokkeerd, liet men de Phaeton op haar huidige plek vastlopen en werd het schip opengebroken en geborgen. We hopen dat we een 3D-fotogrammetriemodel van de resten van de Phaeton kunnen maken met behulp van de foto’s en video die we gemaakt hebben.

North Keeling en de SMS Emden

Naast het zoeken naar de Fortuyn en de Aagtekerke is een van onze doelen hier om de SMS Emden goed vast te leggen. Deze Duitse lichte kruiser lag in zijn thuishaven Tsing-Tau in China toen de eerste wereldoorlog uitbrak. Het schip voer op 9 augustus uit, met orders voor kapitein Von Muller om zo veel mogelijk schepen van de geallieerden onklaar te maken. Deze kruiser voerde een korte maar spectaculaire strijd in de Indische Oceaan: de Emden slaagde erin om in minder dan twee maanden tijd vijftien koopvaardijschepen, een Russische kruiser en een Franse torpedobootjager te vernietigen!

In de vroege ochtend van 9 november doemde de Emden op voor de kust van de Cocos-Keeling Islands; drie officieren en 42 manschappen werden aan land gestuurd om het telegraafstation op het eiland te ontmantelen. Terwijl ze daarmee bezig waren, kwam de Australische kruiser HMAS Sydney aan. Hoewel de Emden over een uitstekend geschut beschikte en het schip met het openingssalvo de Sydney meteen wist te raken, was het toch geen partij voor het grotere schip. Binnen twee uur was de Emden uitgeschakeld en lag het schip hopeloos in puin. Dat was rond het middaguur en de Sydney liet de Emden achter om een buitgemaakt koopvaardijschip, dat als een escorte voor de Emden had gefunctioneerd, te pakken te krijgen. Toen de Sydney rond vier uur ’s middags terugkeerde, hing de vlag van de Emden nog in de mast maar was het schip niet in staat om te varen. De Sydney gaf het signaal dat de bemanning zich over moest geven, maar toen er geen antwoord kwam, werden er nog enkele salvo’s op de Emden gevuurd. Pas daarna besloot Von Muller de vlag te strijken. Tegen die tijd sloegen er op de Emden midscheeps al enorme vlammen uit. In een poging om zo veel mogelijk bemanningsleden te redden, stuurde de kapitein het schip richting het rif voor de zuidkust van North Keeling.


North Keeling ligt ongeveer op 27 km van de hoofdeilanden van de Cocos-Keeling groep en omdat het behoorlijk afgelegen ligt, gaan er niet veel mensen heen. Het was dan ook heel bijzonder om op die plek te duiken en de resten van het schip te zien liggen. Ondanks dat het schip al deels is geborgen, is er nog een hoop achtergebleven – zoals je kunt zien op de foto’s die we hebben gemaakt. Een van onze teamleden is zelfs samen met Triss van Parks Australia het eiland op geweest om de resten van het schip op het land te documenteren! Net als bij de Phaeton hopen we een mooi 3D-fotogrammetriemodel van het schip te kunnen maken om een goed overzicht van de locatie te krijgen. We hebben vastgelegd wat er nog over is van het schip en ook een corrosiemeting uitgevoerd.

In de komende dagen gaan we verder met het zoeken naar de Fortuyn en de Aagtekerke. We zullen jullie zo goed mogelijk op de hoogte houden met de beperkte internetverbinding die we hier hebben…

 

Over Maritiem Programma

Het Maritiem Programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed houdt zich bezig met het onderzoek naar scheepswrakken, bruggen, havens en andere maritieme landschappen. Het doel is om kennis, onderzoek, beleid, samenwerking en educatie op het gebied van maritiem erfgoed in Nederland een stevige basis te geven. Het programma loopt van 2012 tot en met 2015.

Een gedachte over “De SMS Emden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s